Nội dung chính
Luật Thủ đô 2024 sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/1/2025, nhưng thời gian ngắn khiến nhiều quy định đặc thù trở nên lỗi thời. Để ngăn ngừa tình trạng “xin” quá nhiều đặc thù, Bộ Tư pháp đã phối hợp với UBND TP Hà Nội tổ chức hội nghị đánh giá và đưa ra một loạt đề xuất sửa đổi luật.
1. Bối cảnh hiện tại và những thách thức
Trong hội nghị ngày 12/1, các chuyên gia pháp lý nhấn mạnh rằng một số nội dung của Luật Thủ đô đã được lồng ghép vào các luật ngành, khiến cơ chế đặc thù mất đi tính độc đáo. Khi các dự án lớn đã có những chính sách ưu đãi riêng, việc “xin” thêm đặc thù mới sẽ gây ra sự chồng chéo, làm giảm hiệu quả quản lý.
2. Đề xuất chuyển sang mô hình phân quyền
Bộ Tư pháp đề nghị chuyển quyền quyết định từ Thủ tướng và các bộ sang chính quyền thành phố, ngoại trừ các lĩnh vực an ninh, quốc phòng, đối ngoại và tôn giáo. Đây là bước quan trọng giúp Hà Nội tự chủ hơn trong việc giải quyết các vấn đề liên vùng như hạ tầng giao thông, nước sạch, xử lý chất thải và năng lượng.
2.1. Liên kết vùng
Luật mới cần quy định rõ ràng quyền quyết định của thành phố trong các dự án hạ tầng chung, đồng thời thiết lập cơ chế tài chính để huy động nguồn lực giải quyết các vấn đề môi trường và an toàn thực phẩm.
3. Hỗ trợ mô hình kinh tế mới
Những thay đổi còn hướng tới việc thúc đẩy “kinh tế tóc bạc” và “kinh tế tầm thấp”, chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng truyền thống sang nền kinh tế tri thức và số, phù hợp với Nghị quyết 57‑NQ/TW của Bộ Chính trị.
4. Quy trình rà soát và đề xuất luật
Đại diện Bộ Tư pháp sẽ rà soát các luật đã được Quốc hội thông qua, loại bỏ những quy định đã được áp dụng chung để tránh “xin” quá nhiều đặc thù. UBND TP Hà Nội được yêu cầu nhanh chóng đưa ra đề xuất chi tiết, gửi tới Bộ Tư pháp và sau đó lên Chính phủ, Quốc hội.
Việc sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là trách nhiệm của Hà Nội mà còn là nhiệm vụ chung của Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương. Khi các cơ quan trung ương đồng hành, Hà Nội sẽ có không gian pháp lý đầy đủ, công cụ và thẩm quyền cần thiết để thực hiện vai trò trung tâm phát triển của thủ đô.
Luật Thủ đô (sửa đổi) dự kiến sẽ được đưa ra ý kiến tại kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI vào tháng 4/2026, đồng thời sẽ nằm trong chương trình lập pháp 2026 của Chính phủ.
Bạn nghĩ gì về mô hình phân quyền mới? Hãy để lại ý kiến và chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích.