Nội dung chính
Quy định mới từ 1/1/2026 buộc mọi hộ kinh doanh online có doanh thu trên 1 tỷ đồng phải xuất hóa đơn điện tử cho từng đơn hàng.
Quy định 1 tỷ đồng và yêu cầu xuất hóa đơn
Từ ngày 1/1/2026, Luật Quản lý thuế (sửa đổi 2024) sẽ bắt buộc các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thương mại điện tử có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên thực hiện kế toán, chứng từ đầy đủ và xuất hóa đơn bán ra trên mỗi giao dịch. Nghị định 70 sẽ quy định chi tiết về hóa đơn điện tử, tạo một “cú đấm thép” vào mô hình bán hàng tự phát đã tồn tại nhiều năm.
Áp lực thực tiễn từ nguồn hàng tiểu ngạch
Những người bán hàng xách tay, nhập khẩu không chính ngạch – như chị Thanh (Hà Đông, Hà Nội) – thường nhập hàng qua biên giới, chợ đầu mối với giá rẻ nhưng không có hóa đơn đầu vào. Khi phải xuất hóa đơn bán ra, họ gặp bài toán “không có chứng từ đầu vào, không thể xuất chứng từ đầu ra”.
Luật sư Lê Hiếu (Công ty Luật Hiếu Hùng) nhấn mạnh: “Hiện không có cơ chế hồi tố để hợp thức hoá hóa đơn đầu vào cho hàng đã mua trước đây”. Tuy nhiên, ông cũng đề xuất cách khai báo trung thực, lập biên bản kiểm kê, bảng kê chi tiết và gửi văn bản giải trình tới Chi cục Thuế trước 1/1/2026 để tránh bị xem là che giấu doanh thu.
Giải pháp hợp pháp để giảm rủi ro
Theo Điều 17 Luật Quản lý thuế 2019 (sửa đổi 2024), người nộp thuế phải khai báo trung thực. Các hộ kinh doanh có thể:
- Thực hiện kiểm kê toàn bộ hàng tồn không có hóa đơn, lập bảng kê chi tiết và lưu trữ sao kê, biên nhận.
- Gửi báo cáo giải trình cho cơ quan thuế trước thời hạn.
- Chuyển dần sang nhập khẩu chính ngạch để có hóa đơn đầu vào hợp pháp.
Việc chủ động khai báo không chỉ giảm nguy cơ phạt mà còn tạo “lá chắn pháp lý” cho doanh nghiệp.
Chi phí vận hành và tính bền vững
Đối với một shop online doanh thu 1 tỷ đồng/năm, số lượng đơn hàng có thể lên tới hàng chục nghìn. Mỗi đơn hàng cần phát hành hóa đơn điện tử, nghĩa là phải đầu tư phần mềm kế toán, thuê nhân sự kế toán hoặc dịch vụ bên thứ ba. Lợi nhuận trong ngành bán lẻ online hiện nay đã rất mỏng, còn phí sàn thương mại điện tử dự kiến sẽ tăng thêm, khiến nhiều chủ shop cân nhắc “bán lại” hoặc “sang nhượng”.
“Nếu không thay đổi mô hình, chi phí nhân sự, phần mềm, thuế và phí sàn sẽ khiến chúng tôi lỗ vốn,” một người bán ẩn danh chia sẻ.
Tác động tới người tiêu dùng và thị trường
Người mua cũng cảm nhận được sự thay đổi. Chị Hiền (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết gần đây nhiều shop bắt đầu tăng giá nhẹ hoặc giảm các chương trình khuyến mãi. “Chi phí thuế và vận hành tăng, giá thành sản phẩm cũng tăng, nhưng ít nhất mình yên tâm hơn về nguồn gốc hàng hoá.”
Nhìn chung, quy định mới sẽ giúp thị trường thương mại điện tử trở nên minh bạch và công bằng hơn, nhưng trong ngắn hạn sẽ tạo ra một cuộc thanh lọc khắc nghiệt. Những doanh nghiệp không kịp chuyển đổi, không đủ năng lực quản trị tài chính và nguồn hàng hợp pháp sẽ bị buộc phải rời khỏi cuộc chơi.
Hành động ngay trước 1/1/2026
Thời gian còn lại không phải để kêu ca mà là “thời điểm vàng” để tái cấu trúc mô hình kinh doanh, chuẩn hoá quy trình kế toán và minh bạch dòng tiền. Đầu tư vào phần mềm kế toán, đào tạo nhân viên và chuẩn bị hồ sơ giải trình sẽ là nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.
Tiến thoái lưỡng nan: Không đầu vào, tắc đầu ra
Rào cản lớn nhất vẫn là việc không có hóa đơn đầu vào cho hàng xách tay. Khi không thể chứng minh nguồn gốc, việc xuất hóa đơn bán ra trở nên phi logic và dễ dẫn tới rủi ro pháp lý.
Với các chủ shop online, giai đoạn còn lại là thời gian để chuẩn bị hồ sơ, chuyển đổi nguồn hàng và tối ưu chi phí. Nếu làm đúng, doanh nghiệp không chỉ tránh được phạt mà còn tạo được lợi thế cạnh tranh lâu dài.