Nội dung chính
Đề xuất đầu tư 17.000 tỷ đồng xây Tổ hợp công nghiệp đường sắt 250 ha tại Hà Nội
Với tổng vốn hơn 17.000 tỷ đồng, dự án sẽ tạo nền tảng cho ngành đường sắt Việt Nam tự chủ sản xuất thiết bị và linh kiện.
Mô hình đa chức năng – một hệ sinh thái công nghiệp khép kín
Theo ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), Tổ hợp công nghiệp đường sắt không chỉ là khu sản xuất đơn thuần mà còn tích hợp khu chế tạo, trung tâm thử nghiệm, trung tâm vận hành và cơ sở đào tạo chuyên sâu. Mục tiêu là xây dựng một hệ sinh thái khép kín, phục vụ từ sản xuất, bảo trì, nghiên cứu đến đào tạo nhân lực.
Lộ trình thực hiện chi tiết
- 2026: Dự án dự kiến được phê duyệt giữa năm, khởi công cuối năm.
- 2028: Hoàn thiện hạ tầng cơ bản, đáp ứng nhu cầu thiết bị cho tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng.
- 2029‑2031: Tập trung lắp ráp đầu máy điện, sản xuất toa xe khách tốc độ dưới 160 km/h, lắp ráp tàu điện đô thị.
- 2032‑2035: Đẩy mạnh nội địa hoá đầu máy điện (≈30%), sản xuất vật tư, phụ tùng cho hệ thống tín hiệu và hạ tầng.
- 2040‑2050: Mục tiêu nội địa hoá 80% các thành phần của đoàn tàu tốc độ cao, đồng thời xuất khẩu công nghệ.
Kinh tế và lợi ích chi phí
VNR ước tính rằng một bộ cảm biến đếm trục nhập khẩu hiện đang có giá khoảng 150 triệu đồng; nếu sản xuất trong nước, chi phí có thể giảm xuống còn 60 triệu đồng – tiết kiệm hơn 60%. Khi áp dụng trên quy mô dự án, khoản tiết kiệm này sẽ giảm đáng kể tổng chi phí đầu tư cho các tuyến đường sắt mới.
Đầu tư công nghệ tín hiệu – giảm phụ thuộc nước ngoài
Theo ông Bùi Đình Sỹ, Giám đốc Công ty CP Thông tin tín hiệu, VNR đã thành công trong việc tích hợp công nghệ 6502 (Trung Quốc) và SSI (Châu Âu) để đồng bộ toàn mạng lưới. Các đề tài nghiên cứu như cảm biến đường ngang tự động, hệ thống liên khóa điện tử và phần mềm điều khiển trung tâm đang được triển khai thực tiễn, hứa hẹn ngành sẽ tự chủ 80% hạng mục tín hiệu vào năm 2030 và có khả năng xuất khẩu phần cứng, phần mềm vào năm 2045.
Đánh giá tổng thể
Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án lên tới 17.286 tỷ đồng, bao gồm hạ tầng kỹ thuật, dây chuyền sản xuất và các hạng mục phụ trợ. Nếu thực hiện đúng tiến độ, Tổ hợp công nghiệp đường sắt sẽ trở thành “xương sống” cho các dự án hạ tầng đường sắt trong nhiều thập kỷ, chuyển dịch ngành từ phụ thuộc nhập khẩu sang tự chủ thiết kế, sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp.
Nguyễn Sơn