Dữ liệu – Tài nguyên chiến lược của quốc gia trong kỷ nguyên số

Ngày nay sức mạnh quốc gia không chỉ dựa vào tài nguyên thiên nhiên hay vị trí địa lý, mà phụ thuộc mạnh mẽ vào dữ liệu – nguồn lực mới của thời đại số.

Dữ liệu: “tư liệu sản xuất mới” của Việt Nam

Vào ngày 12/1, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Ban Chỉ đạo Quốc gia về dữ liệu, đã khởi động phiên họp đầu tiên của Ban chỉ đạo. Ông nhấn mạnh, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và Luật Dữ liệu đã chính thức khẳng định dữ liệu là “tư liệu sản xuất mới”, một tài nguyên chiến lược cần được huy động để “làm giàu thành tài sản quốc gia”.

Chiến lược số hoá đến năm 2030

Chính phủ đặt mục tiêu tới năm 2030 sẽ thay thế hơn 90% các hoạt động hành chính bằng xử lý dữ liệu số. Các văn bản pháp lý đã được ban hành đồng bộ, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực.

Trong những năm gần đây, các cơ sở dữ liệu quốc gia đã đạt được những kết quả đáng kể. Ví dụ, hệ thống VNeID thay thế giấy tờ truyền thống, giúp giảm 30‑50% chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân. Hệ thống dữ liệu dân cư cũng đã hỗ trợ việc cung cấp dịch vụ công nhanh chóng và chính xác hơn.

Bảo mật dữ liệu – Nền tảng an ninh quốc gia

Thủ tướng nhấn mạnh, an ninh dữ liệu phải được đặt ở mức chiến lược: “Mất dữ liệu là mất thông tin, mất thông tin là mất an ninh và mất an ninh là mất quyền tự chủ”. Vì vậy, việc bảo vệ dữ liệu của hơn 100 triệu người dân trở thành ưu tiên hàng đầu.

Nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm

Ban Chỉ đạo đã đề ra 9 nhiệm vụ then chốt, trong đó bao gồm:

• Hoàn thiện khung pháp lý về định giá dữ liệu, phí khai thác và ưu đãi thuế (Bộ Tài chính phối hợp Bộ Công an, dự kiến hoàn thành quý II).
• Xây dựng tiêu chuẩn và quy chuẩn dữ liệu (Bộ Khoa học và Công nghệ).
• Đẩy nhanh cập nhật, làm sạch và liên kết các cơ sở dữ liệu quốc gia như dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức và dữ liệu y tế.

Các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu thành lập hoặc hợp nhất Ban chỉ đạo dữ liệu, đồng thời đăng ký ngân sách để thực hiện các dự án liên quan. Đặc biệt, dữ liệu y tế phải đạt độ chính xác cao, tin cậy và cập nhật theo thời gian thực để hỗ trợ quyết định y khoa và quản lý sức khỏe cộng đồng.

Với tầm nhìn “dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, Việt Nam đang xây dựng nền tảng dữ liệu quốc gia vững chắc, tạo điều kiện cho trí tuệ nhân tạo, chính phủ số, kinh tế số và xã hội số phát triển đồng bộ.