Nội dung chính
UN cảnh báo Gaza đang chìm trong 60 triệu tấn đống đổ nát, đe dọa một thảm họa nhân đạo chưa từng có.
Bối cảnh thảm họa nhân đạo
Ngày 15/1, một quan chức cấp cao của Liên Hợp Quốc đã lên tiếng kêu gọi tăng tốc công tác tái thiết tại Dải Gaza, nhấn mạnh người Palestine đang sống trong những điều kiện vô cùng khó khăn, ngay cả khi giai đoạn 2 của lệnh ngừng bắn được Mỹ hậu thuẫn đã được khởi động.
Quy mô tàn tích chưa từng có
Theo ông Jorge Moreira da Silva, Giám đốc Văn phòng Dịch vụ Dự án của UNOPS, “tôi chưa bao giờ có thể tưởng tượng những gì mình chứng kiến hôm nay: sự tàn phá hoàn toàn, hầu như không còn gì đứng vững”.
Chiến tranh kéo dài hai năm giữa Hamas và Israel đã để lại khoảng 60 triệu tấn đống đổ nát trên khắp Gaza – một con số khổng lồ tương đương với khối lượng của hơn 12.000 tòa nhà cao tầng.
Toàn bộ khu dân cư, bệnh viện, trường học và hạ tầng thiết yếu đã bị phá hủy hoặc hư hại nặng nề, buộc hàng trăm ngàn người phải trú ẩn trong các nơi tạm thời.
Yêu cầu tái thiết và nguồn lực cần thiết
Ông da Silva nhấn mạnh rằng việc tái thiết không chỉ đòi hỏi việc dọn sạch đống đổ nát mà còn phải giải quyết các vấn đề nguy hiểm tiềm ẩn: đạn chưa nổ, chất thải độc hại và thậm chí là hài cốt con người.
Theo ước tính chung của Ngân hàng Thế giới, Liên Hợp Quốc và Ủy ban Châu Âu, 52 tỷ USD sẽ cần thiết để xây dựng lại toàn bộ Gaza. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh “chúng ta không thể chờ đợi quy mô lớn; cần ngay lập tức triển khai giai đoạn phục hồi ban đầu chỉ với vài triệu USD”.
Thách thức trong việc đưa viện trợ
Những hạn chế trong việc đưa hàng cứu trợ vào Gaza – do các quy định kiểm soát của Israel – đã khiến các tổ chức nhân đạo phải vật lộn trong nhiều tháng qua. Israel phủ nhận các cáo buộc, khẳng định họ giám sát chặt chẽ mọi lô hàng nhằm bảo đảm an ninh.
Chuyên gia môi trường và quy hoạch đô thị cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì nguồn cung nhiên liệu và điện năng, vì phần lớn điện năng ở Gaza hiện được tạo ra từ các máy phát chạy bằng nhiên liệu.
Triển vọng và lời kêu gọi hành động
Giai đoạn 2 của lệnh ngừng bắn, được công bố vào ngày 14/1 bởi Đặc phái viên Trung Đông của Mỹ Steve Witkoff, mở ra “cơ hội lịch sử” để khởi động các nỗ lực tái thiết. Để biến cơ hội này thành hiện thực, cộng đồng quốc tế cần:
- Đảm bảo nguồn tài trợ ngay lập tức, ưu tiên các khoản hàng triệu USD cho công tác dọn dẹp và cung cấp nước, điện.
- Hỗ trợ rà phá bom mìn và dỡ bỏ các vật liệu nguy hiểm còn tồn tại trong đống đổ nát.
- Cho phép nhập khẩu linh kiện, vật tư xây dựng và thiết bị y tế mà các tổ chức nhân đạo đã yêu cầu từ lâu.
Như ông da Silva đã nhấn mạnh, “chúng ta không thể chờ đợi; mỗi ngày trôi qua là một cơ hội sống còn của hàng trăm ngàn người Palestine”.