Nội dung chính
Không chỉ kiêng đạm, việc kiểm soát axit uric còn phụ thuộc vào khả năng chống viêm và bảo vệ thận. Một loại hạt ít người biết – hạt Brazil – chứa lượng selen cao, giúp cải thiện cả hai yếu tố này khi dùng đúng cách.
Khi axit uric tăng không chỉ vì ăn nhiều protein
Axit uric là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hoá purin. Nhiều người vẫn có mức độ cao dù ăn ít thịt, cá hay nội tạng. Nguyên nhân thường nằm ở:
- Viêm mãn tính mức độ thấp kéo dài, làm giảm hiệu quả lọc của thận.
- Stress oxy hoá tăng, thúc đẩy phân hủy purin nội sinh.
- Rối loạn chuyển hoá nội tại không được kiểm soát.
Do đó, chỉ tập trung “kiêng đạm” mà bỏ qua yếu tố chống viêm, chống oxy hoá sẽ không đạt hiệu quả mong muốn.
Hạt Brazil và vai trò của selen trong kiểm soát axit uric
Trong các loại hạt, hạt Brazil nổi bật với hàm lượng selen tự nhiên lên tới 200 µg mỗi 100g – gấp hơn 350% nhu cầu hàng ngày của người lớn. Selen là khoáng chất thiết yếu tham gia vào các enzyme chống oxy hoá quan trọng như glutathione peroxidase.
Selen: Chất khoáng chống oxy hoá
Khi nồng độ selen đủ, enzyme glutathione peroxidase giúp trung hoà các gốc tự do, giảm thiểu phản ứng viêm trong mô thận. Môi trường viêm giảm bớt đồng nghĩa với việc thận duy trì chức năng lọc ổn định, từ đó hỗ trợ đào thải axit uric hiệu quả hơn.
Chất béo không bão hòa và polyphenol trong hạt Brazil
Hạt Brazil còn chứa axit béo không bão hòa (đặc biệt là oleic và linoleic) và một số polyphenol có tác dụng cải thiện sức khỏe mạch máu thận, tăng cường lưu lượng máu nuôi dưỡng cầu thận. Những yếu tố này tạo ra một “chuỗi phản ứng” giúp giảm tải cho hệ thống thải axit uric.
Cách dùng hạt Brazil an toàn, tránh dư thừa selen
Hạt Brazil rất giàu selen, vì vậy liều dùng cần được kiểm soát chặt chẽ. Dư thừa selen có thể gây rối loạn tiêu hoá, mệt mỏi và ảnh hưởng tới chức năng tuyến giáp.
Lượng khuyến nghị và cách chế biến
Đối với người bình thường, 1-2 hạt Brazil (khoảng 5-10g) mỗi ngày là đủ để cung cấp ~55‑110 µg selen, đáp ứng gần 100% nhu cầu hàng ngày mà không gây quá tải. Để tối ưu lợi ích:
- Ăn nguyên hạt, không rang muối hay tẩm gia vị để giảm natri.
- Ưu tiên hạt tươi, không có dấu hiệu mốc hoặc hỏng.
- Kết hợp với bữa ăn giàu rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và đủ nước.
Ai nên thận trọng?
Người mắc bệnh thận mạn tính nặng, đang dùng thuốc bổ sung selen hoặc có bệnh tuyến giáp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thêm hạt Brazil vào chế độ ăn. Việc cá nhân hoá tư vấn dinh dưỡng giúp tránh rủi ro không đáng có.
Axit uric, gout và chiến lược dinh dưỡng dài hạn
Tăng axit uric không chỉ gây đau khớp (gout) mà còn liên quan tới rối loạn chuyển hoá, tăng nguy cơ tim mạch và suy giảm chức năng thận. Vì vậy, kiểm soát axit uric cần được xem như một chiến lược sức khỏe dài hạn, chứ không phải giải pháp “giảm nhanh”.
Hạt Brazil là ví dụ điển hình của thực phẩm hỗ trợ gián tiếp: thay vì “đánh” trực tiếp vào chỉ số xét nghiệm, nó giúp cơ thể tự điều chỉnh thông qua giảm viêm và tăng cường hệ thống chống oxy hoá – những yếu tố gốc rễ của rối loạn axit uric.
Kết luận
Hạt Brazil không phải là thuốc chữa axit uric, nhưng là công cụ hỗ trợ tự nhiên cho sức khỏe thận và mức axit uric ổn định. Khi được dùng đúng liều, kết hợp với chế độ ăn đa dạng, giàu thực phẩm chống viêm và vận động hợp lý, hạt Brazil có thể trở thành một “mảnh ghép” quan trọng trong lối sống lành mạnh.