Chiếc thúng chai, biểu tượng văn hóa của ngư dân miền duyên hải, không chỉ là một dụng cụ đánh bắt hải sản đơn thuần mà còn là minh chứng cho sự khéo léo, sáng tạo của người thợ làng Phú Mỹ, xã Tuy Hòa Bắc. Với đôi bàn tay khéo léo và kinh nghiệm truyền lại từ đời này qua đời khác, họ đã tạo ra những chiếc thúng chai từ những nan tre và dầu chai, không chỉ đáp ứng nhu cầu đánh bắt mà còn thể hiện trình độ thủ công tinh xảo của người Việt.
Quá trình tạo ra một chiếc thúng chai không đơn giản, đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn từ khâu chọn nguyên liệu đến khâu hoàn thiện. Người thợ phải lựa chọn những nan tre thẳng, đều và chắc chắn, sau đó ngâm chúng trong nước để tăng độ dẻo và dễ uốn. Tiếp theo, họ sẽ đan các nan tre lại với nhau theo một trình tự và kỹ thuật nhất định, tạo ra hình dạng của chiếc thúng chai. Cuối cùng, họ sẽ phủ một lớp dầu chai lên bề mặt để tăng độ bền và chống thấm nước.
Chiếc thúng chai đã gắn bó mật thiết với cuộc sống của ngư dân, không chỉ là công cụ lao động mà còn là một phần không thể thiếu trong văn hóa, tín ngưỡng của họ. Trong đời sống hàng ngày, chiếc thúng chai được sử dụng để đánh bắt hải sản, nhưng trong các dịp lễ, Tết, nó lại trở thành một biểu tượng của sự may mắn và thịnh vượng. Ngư dân thường trang trí chiếc thúng chai với các họa tiết đẹp mắt và sử dụng nó trong các nghi lễ cầu mong một mùa biển bội thu.
Hiện nay, khi công nghệ hiện đại đã du nhập vào lĩnh vực đánh bắt hải sản, chiếc thúng chai vẫn giữ được giá trị truyền thống và được tiếp tục sử dụng rộng rãi. Mặc dù các phương tiện đánh bắt hiện đại có thể mang lại hiệu quả cao hơn, nhưng chiếc thúng chai vẫn có những ưu điểm riêng mà các phương tiện hiện đại không thể thay thế. Nó không chỉ là một công cụ đánh bắt, mà còn là một phần của văn hóa và lịch sử, gắn bó với cuộc sống của ngư dân qua nhiều thế hệ.
Sự tồn tại của nghề thủ công truyền thống này không chỉ là niềm tự hào của người dân làng Phú Mỹ mà còn là niềm vui chung của cả cộng đồng. Nó thể hiện sự sáng tạo, khéo léo và tinh thần bảo tồn văn hóa của người Việt. Trong bối cảnh hiện nay, khi các nghề thủ công truyền thống đang dần mai một, sự tồn tại của chiếc thúng chai và nghề thủ công tạo ra nó là một điều đáng quý và đáng trân trọng.
Với những giá trị văn hóa và lịch sử quý báu, chiếc thúng chai đã được Văn hóa Việt Nam công nhận là một biểu tượng văn hóa phi vật thể. Điều này không chỉ thể hiện sự quan tâm của nhà nước đối với việc bảo tồn văn hóa, mà còn là một lời khẳng định về giá trị của chiếc thúng chai trong văn hóa Việt Nam. Thông qua đó, chúng ta hy vọng rằng chiếc thúng chai và nghề thủ công tạo ra nó sẽ tiếp tục được phát triển và truyền lại cho các thế hệ sau.