Nội dung chính
Ngân hàng đang phải gánh vác vai trò cung ứng vốn chính cho nền kinh tế, nhưng nếu không được chia sẻ kịp thời, áp lực sẽ làm tăng rủi ro lạm phát và mất cân đối cơ cấu kinh tế.
Trường hợp thực tiễn: khách hàng Ms. Thu Lan
Chị Thu Lan, cư trú tại Yên Hòa, Hà Nội, chia sẻ rằng đầu tháng 9/2025, khi khoản tiền tiết kiệm đáo hạn, nhân viên Ngân hàng T đã thuyết phục chị gửi lại 6 tháng với lãi suất 5,9%/năm và hứa hỗ trợ vay lại từ sổ tiết kiệm với lãi suất 7%/năm. Khi chị thực tế muốn vay cầm cố sổ tiết kiệm, ngân hàng lại thông báo tạm dừng dịch vụ và giới thiệu vay qua Ngân hàng P với lãi suất 7,5%/năm. Câu chuyện này phản ánh thực tế khách hàng gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn khi nhu cầu vay tăng cao vào cuối năm.
Thực trạng thị trường: Tăng trưởng tín dụng vượt huy động
Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước tính đến ngày 27/11/2025, tăng trưởng tín dụng đạt 16,56% so với cuối năm 2024, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 9,6‑10,2%. Sự chênh lệch này đẩy hệ thống ngân hàng vào chế độ phòng thủ, khiến họ nâng lãi suất huy động để giữ chân tiền gửi và bảo vệ thanh khoản.
Ngân hàng trong bối cảnh an toàn vốn và Basel III
Để đáp ứng yêu cầu hệ số an toàn vốn và hạn mức cho vay, các ngân hàng phải duy trì một lượng lớn vốn ngắn hạn, đồng thời đối mặt với áp lực đáo hạn trái phiếu và dự phòng rủi ro ngày càng cao. Khi chi phí vốn tăng, biên lãi vay bị thu hẹp, và ưu tiên chuyển từ “đẩy tiền ra” sang “neo tiền vào” để duy trì ổn định hệ thống.
Quan điểm chuyên gia: Cần đa dạng nguồn vốn
TS. Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nhấn mạnh rằng nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc quá mức vào tín dụng ngân hàng, rủi ro thanh khoản sẽ tăng cao, đặc biệt trong các đợt cao điểm cuối năm. Ông dự đoán lãi suất sẽ điều chỉnh, ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí đầu tư của doanh nghiệp và nhấn mạnh việc cân bằng giữa an toàn vốn (Basel III) và hỗ trợ tăng trưởng.
Rủi ro vĩ mô khi tín dụng chiếm quá 60% vốn nền kinh tế
TS. Phạm Xuân Hoè, Tổng Thư ký Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam, cho biết tỷ lệ tín dụng trên GDP hiện đã đạt khoảng 137% và có thể lên tới 180% vào năm 2030 nếu không phát triển các kênh dẫn vốn khác. Các rủi ro tiềm ẩn bao gồm nợ xấu, bong bóng bất động sản và bong bóng chứng khoán, cùng với nguy cơ thanh khoản hệ thống ngân hàng giảm sút khi lãi suất biến động.
Kiến nghị chính sách để giảm áp lực lên ngân hàng
TS. Phạm Xuân Hoè đề xuất ba giải pháp thiết thực: (1) Giảm thuế VAT cho các sản phẩm xanh, tạo ưu đãi tài chính cho doanh nghiệp bền vững; (2) Ưu đãi phí logistics, bao gồm miễn hoặc giảm phí cầu, phà trên các tuyến đường quan trọng; (3) Hỗ trợ chi phí tư vấn và chuyển đổi ESG cho doanh nghiệp thông qua các chương trình hỗ trợ của Nhà nước.
Kết luận
Việc ngân hàng tiếp tục chịu gánh nặng cung ứng vốn mà không có sự bổ trợ từ các nguồn tài chính khác sẽ làm gia tăng rủi ro thanh khoản và áp lực lãi suất. Đa dạng hoá nguồn vốn, cải thiện chính sách tài khóa và thúc đẩy đầu tư công là những bước đi cần thiết để duy trì ổn định tài chính và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
Bạn có nghĩ rằng việc kết hợp vốn ngân sách và tín dụng ngân hàng sẽ giải quyết được vấn đề hiện tại? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn và theo dõi chúng tôi để cập nhật thêm các phân tích sâu về tài chính và kinh tế.