Nội dung chính
Ốc núi đá Ninh Bình, được người dân gọi là “lộc trời”, chỉ xuất hiện trong những cơn mưa và đã trở thành món đặc sản được săn lùng với giá lên tới 150.000 đồng/kg.
Ốc núi đá Ninh Bình là gì?
Ốc núi đá là loài ốc không có vỏ bọc bằng nhựa, sinh sống hoàn toàn trong môi trường tự nhiên trên các dãy đá vôi của Ninh Bình. Vỏ ốc dày, màu đen nhạt hoặc nâu sẫm, hình dáng dẹt, vòng xoắn nhiều lớp, miệng tròn như đồng xu. Khi mưa, chúng xuất hiện chớp nhoáng trên các khe đá, bờ rừng và hốc cây.
Mùa xuất hiện và môi trường sinh sống
Theo nghiên cứu của Cục Nông nghiệp tỉnh Ninh Bình, ốc núi chỉ xuất hiện từ tháng 4 đến tháng 8, khi lượng mưa trung bình đạt 150‑200 mm/tháng. Trong thời gian này, ốc di chuyển ra bề mặt để ăn và sinh sản, còn lại trong mùa nắng chúng ẩn sâu trong các khe đá, rễ cây và lớp lá mục.
Thức ăn và hương vị đặc trưng
Thức ăn chính của ốc gồm rong rêu, rễ cây, lá rừng và các loại thảo dược hoang dã. Chế độ ăn giàu chất tannin và tinh dầu từ lá thuốc khiến thịt ốc dày, chắc, giòn, đồng thời mang một hương thơm nhẹ của thảo mộc – yếu tố tạo nên “vị thuốc” mà người dân địa phương luôn nhắc tới.
Cách bắt và rủi ro
Việc săn ốc không hề đơn giản. Người bắt phải di chuyển liên tục qua các dãy đá cao, trơn trượt, thường vào buổi tối hoặc khi trời mưa để giảm nguy cơ trượt ngã. Địa điểm tốt nhất là những khu vực núi cao, ít người qua lại, có nhiều cây thuốc quý như cây bạch đàn, cây hương thảo. Ngoài nguy cơ trượt ngã, người săn còn phải đề phòng rắn, rết và côn trùng độc.
Giá trị kinh tế
Do nguồn cung hạn chế và nhu cầu ngày càng tăng, giá ốc núi đá Ninh Bình thường dao động từ 130.000‑150.000 đồng/kg trên các chợ online. Khi nguồn cung khan hiếm, người mua phải đặt hàng trước để đảm bảo có hàng.
Phương pháp chế biến đơn giản
Để giữ trọn hương vị “thuốc” tự nhiên, chỉ cần ngâm ốc trong nước sạch 15‑20 phút, thêm chút ớt cay hoặc lá chanh để nhả bùn. Sau đó rửa sạch và luộc với sả, lá chanh. Khi thịt ốc chín, nó sẽ giòn sần sật, thơm mùi thảo mộc, thích hợp chấm với nước mắm pha tỏi, ớt, gừng và quất.
Các món ăn phổ biến khác gồm: xào sả ớt, hấp mẻ, nướng, xào me, hoặc trộn nộm với hoa chuối rừng. Tất cả đều khai thác tối đa hương vị “thuốc” đặc trưng của ốc.
Địa điểm tập trung và cách mua
Ốc núi đá tập trung chủ yếu ở dãy đá vôi các phường Tam Điệp, xã Yên Mô và phường Nho Quan. Khi muốn mua, người tiêu dùng có thể liên hệ các nhà cung cấp địa phương qua các kênh thương mại điện tử, nhưng nên đặt hàng trước vì lượng cung rất ít.
Với hương vị độc đáo và giá trị kinh tế cao, ốc núi đá Ninh Bình đang dần khẳng định vị thế của mình như một “lộc trời” mùa mưa, thu hút cả người dân địa phương và khách du lịch ẩm thực.