Nội dung chính
PNJ, từng là biểu tượng tăng trưởng trong ngành bán lẻ trang sức, hiện đang đối mặt với thử thách quản trị khi công ty con PNJP – “nhà máy in hàng” – bị thanh tra NHNN chỉ ra vi phạm về phòng, chống rửa tiền và thuế.
Hai vi phạm chính của PNJP theo thanh tra NHNN
Trong hơn hai thập kỷ phát triển, PNJ đã xây dựng một hệ sinh thái khép kín từ chế tác, sản xuất đến bán lẻ trên toàn quốc. Tuy nhiên, Kết luận thanh tra số 01/KL‑TTRA ngày 31/12/2025 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy PNJP – công ty con 100% vốn của PNJ – còn tồn tại những sai sót đáng chú ý:
- Phòng, chống rửa tiền (AML): Không kịp thời phân công, đăng ký cán bộ phụ trách; lưu trữ hồ sơ khách hàng không đầy đủ; báo cáo giao dịch lớn vượt thời hạn quy định.
- Tuân thủ thuế: Sai sót trong khai báo kỳ tính thuế cho một số nghiệp vụ, dù chưa gây thiếu thuế thực tế nhưng vi phạm quy định quản lý thuế 2019.
Những vi phạm này đã dẫn tới Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025, đồng thời NHNN gửi văn bản cho các cơ quan liên quan (Thuế TP.HCM, …) để xem xét xử lý.
Những điểm mạnh của PNJP vẫn được ghi nhận: quy mô sản xuất lớn, đầu tư máy móc hiện đại, tạo công ăn việc làm và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, các sai sót AML và khai thuế đã làm dấy lên câu hỏi về độ sâu của hệ thống kiểm soát nội bộ.
PNJP – “nhà máy in hàng” ẩn sau doanh thu PNJ
Theo báo cáo tài chính hợp nhất, PNJP gần như “vô hình” vì mọi giao dịch nội bộ được loại trừ khi hợp nhất. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy PNJP là trung tâm sản xuất vàng, bạc, nữ trang và đá quý – mảng doanh thu chính của tập đoàn. Trong quý III/2025, doanh thu thuần của mảng này đạt hơn 8.096 tỷ VNĐ, chiếm gần 99,5 % tổng doanh thu hợp nhất của PNJ (8.135 tỷ VNĐ).
Như một “nhà máy in hàng”, PNJP biến các nguyên liệu thô thành sản phẩm cuối cùng, sau đó PNJ tiếp nhận và bán ra thị trường. Mô hình này không phải mới, nhưng khi cấu trúc quản trị chồng lấn, bất kỳ sai sót nhỏ nào ở PNJP đều có thể được thị trường diễn giải thành rủi ro hệ thống.
Bài học cho quản trị tập đoàn và triển vọng cải tổ
Trong bối cảnh ESG ngày càng là tiêu chuẩn đánh giá của nhà đầu tư, những “vết xước” về AML và thuế có thể làm giảm niềm tin và ảnh hưởng đến giá trị thị trường. Các nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến mức phạt hiện tại, mà còn muốn biết PNJ sẽ:
- Tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ tại PNJP, tách rõ ràng vai trò quản trị, điều hành và sở hữu.
- Nâng chuẩn quy trình AML, thuế và báo cáo giao dịch lên mức chuẩn khu vực.
- Thực hiện các kiến nghị của NHNN (03 kiến nghị, 02 khuyến nghị) để giảm rủi ro chuyển giá và tăng tính minh bạch.
Chỉ khi những cải tổ này được thực hiện một cách quyết liệt, PNJ mới có thể duy trì vị thế “ngôi sao” trong ngành trang sức và đáp ứng yêu cầu khắt khe của các quỹ đầu tư quốc tế.
Bạn nghĩ gì về mô hình “nhà máy in hàng” trong các tập đoàn lớn? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn về quản trị doanh nghiệp.