Sinh viên làm thêm cuối năm: chọn việc nào vừa có thu nhập vừa học được nghề

Cứ đến tháng 11, 12, các nhóm việc làm thêm cho sinh viên lại sôi động hẳn lên. Quán cà phê cần thêm nhân viên phục vụ cho mùa lễ hội, shop thời trang tuyển người bán hàng dịp cuối năm, các công ty tổ chức sự kiện cần nhân sự thời vụ, và nhiều cửa hàng cần người giao hàng trong những ngày cao điểm mua sắm. Với sinh viên, đây là cơ hội tốt để kiếm thêm thu nhập trang trải học phí, tiền trọ, hay đơn giản là có thêm tiền tiêu Tết. Nhưng cũng chính vì nhu cầu tuyển dụng tăng cao, đây cũng là thời điểm dễ gặp phải những công việc không như quảng cáo.

Chọn việc làm thêm cuối năm không chỉ là chuyện lương cao hay thấp. Một công việc tốt với sinh viên là công việc vừa mang lại thu nhập ổn định, vừa không ảnh hưởng đến việc học, và nếu may mắn, còn giúp sinh viên học được những kỹ năng sẽ dùng được sau này. Ngược lại, một công việc lương cao nhưng chiếm hết thời gian học, hay một công việc hứa hẹn nhiều nhưng trả lương chậm, có thể khiến sinh viên mất nhiều hơn được.

Ưu tiên việc gần trường, giờ giấc linh hoạt

Với sinh viên, yếu tố quan trọng nhất khi chọn việc làm thêm là thời gian và khoảng cách. Một công việc lương cao hơn 500.000 đồng mỗi tháng nhưng ở xa trường, mất 2 tiếng đi lại mỗi ngày, thực ra không hề có lợi. Thời gian đi lại đó có thể dùng để học, để nghỉ ngơi, hay để làm thêm một việc khác gần hơn. Tương tự, một công việc yêu cầu làm việc cố định vào những khung giờ trùng với lịch học sẽ nhanh chóng trở thành gánh nặng.

Việc nào vừa có tiền vừa học được nghề?

Không phải việc làm thêm nào cũng như nhau. Có những việc chỉ mang lại tiền, và có những việc mang lại cả tiền lẫn kinh nghiệm. Bán hàng tại cửa hàng thời trang giúp sinh viên học cách giao tiếp với khách hàng, xử lý tình huống khó, và hiểu về thị trường. Làm sự kiện giúp sinh viên học cách làm việc nhóm, quản lý thời gian, và xử lý sự cố dưới áp lực. Làm trợ giảng hay gia sư không chỉ có thu nhập tốt mà còn củng cố kiến thức và rèn kỹ năng truyền đạt.

Những dấu hiệu cần tránh

Cuối năm cũng là mùa của những tin tuyển dụng lừa đảo. Sinh viên cần cảnh giác với những công việc yêu cầu đóng tiền đặt cọc, mua đồng phục, mua tài liệu hay đóng phí đào tạo trước khi làm việc. Một công việc đàng hoàng sẽ không bao giờ yêu cầu ứng viên phải trả tiền để được đi làm. Cũng cần tránh những công việc có mức lương cao bất thường so với mô tả, hay những công việc yêu cầu làm việc với cường độ quá cao, làm đêm liên tục, hay không có hợp đồng rõ ràng.

Cân bằng giữa làm thêm và học tập

Cuối cùng, điều quan trọng nhất là đừng để việc làm thêm ảnh hưởng đến việc học. Cuối năm cũng là thời điểm thi cử và nộp bài tập lớn ở nhiều trường. Một sinh viên làm thêm 20 tiếng mỗi tuần có thể kiếm được thêm vài triệu đồng, nhưng nếu vì thế mà trượt một môn học, chi phí học lại và thời gian bị kéo dài sẽ lớn hơn nhiều so với số tiền kiếm được.

Một nguyên tắc đơn giản là giới hạn thời gian làm thêm tối đa 15-20 tiếng mỗi tuần trong thời gian học, và chỉ tăng lên trong kỳ nghỉ. Đồng thời, hãy lập một ngân sách nhỏ cho số tiền kiếm được: một phần để trang trải sinh hoạt, một phần để dành cho học kỳ sau, và một phần nhỏ để thưởng cho bản thân. Khi việc làm thêm được quản lý tốt, nó không chỉ là nguồn thu nhập, mà còn là trường học thứ hai của sinh viên: nơi học về thời gian, về tiền bạc, về con người, và về chính bản thân mình.